16 april 2026
Cursussen over duurzaam wonen in het Vlaamse vormingsaanbod
De belangstelling voor duurzaam wonen groeit zichtbaar in het Vlaamse vormingsaanbod. Stijgende energiekosten, de klimaatdoelstellingen en de hervorming van Mijn VerbouwPremie vanaf 1 maart 2026 maken het onderwerp actueler dan ooit. In de activiteitenkalender duiken dan ook steeds vaker cursussen, lezingen en infosessies op over energiezuinig verbouwen, isolatie en beglazing. Wie tussen de cursussen door zelfstandig verder wil lezen over een specifiek onderwerp zoals hoogrendementsglas, kan terecht bij een Vlaamse informatiegids over HR-glas en energiezuinige beglazing voor een overzicht van de verschillende glassoorten en hun prestaties.
Dat het vormingsaanbod rond duurzaam wonen zo sterk gegroeid is, heeft niet alleen te maken met de actualiteit. Ook de vraag vanuit het publiek is duidelijk veranderd: waar energie-advies vroeger vooral een technische kwestie was voor specialisten, willen steeds meer eigenaars en huurders zelf begrijpen hoe hun woning werkt en welke stappen zinvol zijn.
Een groeiend aanbod rond energie en wonen
Het vormingslandschap in Vlaanderen kent een breed netwerk van organisaties die zich met duurzaam wonen bezighouden. Koepels als Avansa, die dertien regionale sociaal-culturele organisaties omvat, nemen het onderwerp steeds vaker op in hun programma. Daarnaast zijn er gespecialiseerde spelers zoals Morgenbouwers, een organisatie die al meer dan vijftig jaar actief is rond duurzaam bouwen en wonen en die infosessies, werfbezoeken en campagnes organiseert.
Ook op provinciaal niveau zijn er initiatieven. Het Steunpunt Duurzaam Wonen en Bouwen in Oost-Vlaanderen is een voorbeeld van een publieke dienst die regelmatig opleidingen, studiedagen en werfbezoeken aanbiedt, niet alleen voor bouwprofessionals maar ook voor particulieren. Vergelijkbare steunpunten zijn actief in andere Vlaamse provincies.
Welke onderwerpen komen aan bod?
De inhoud van de cursussen is divers en speelt in op wat er bij verbouwers leeft. Veelvoorkomende thema's zijn isolatie van daken, muren en vloeren, de keuze tussen verschillende beglazingstypes, warmtepompen en ventilatiesystemen. Daarnaast komen overkoepelende onderwerpen aan bod zoals energiebesparend gedrag, de lezing van een EPC-attest en de stappen in een doordacht renovatieplan.
Een thema dat in bijna elke cursus aan bod komt, is het premielandschap. De hervorming van Mijn VerbouwPremie vanaf 1 maart 2026 maakt het voor veel gezinnen ingewikkelder om in te schatten welke ingrepen nog financieel ondersteund worden. Cursussen en infosessies spelen daar een belangrijke rol in: ze vertalen complexe regelgeving naar begrijpelijke informatie en helpen deelnemers om onderbouwde keuzes te maken.
Naast de klassieke cursusvorm zijn ook werfbezoeken populair. Tijdens zo'n bezoek kunnen deelnemers concrete toepassingen in de praktijk zien: van natuurinclusief bouwen tot renovaties waarbij thuisbatterijen, groendaken of hoogrendementsbeglazing worden geplaatst. Die praktijkvoorbeelden maken abstracte technische informatie tastbaar.
De rol van sociaal-culturele organisaties
Sociaal-culturele organisaties vervullen een bijzondere functie in dit landschap. Waar commerciele partijen en aannemers vaak een eigen product of dienst willen verkopen, staat bij sociaal-culturele organisaties onafhankelijke informatie centraal. Dat onderscheid is waardevol voor deelnemers die op zoek zijn naar een eerlijk overzicht van hun opties.
Bovendien bereiken deze organisaties een breder publiek dan de doorgroep die uit zichzelf een bouwconsultant zou raadplegen. Door het aanbod laagdrempelig en toegankelijk te presenteren, vinden ook mensen die nog aan het begin van hun renovatieplannen staan hun weg naar gedegen informatie. De erkende organisaties in de sector werken vaak samen met gemeenten, energiehuizen en milieukoepels om hun programma's vorm te geven.
Voor organisaties die zelf dergelijke activiteiten willen aankondigen, biedt het platform de mogelijkheid om het aanbod zichtbaar te maken bij een breed publiek. Meer informatie over hoe activiteiten worden opgenomen is te vinden op de pagina voor organisaties.
Zelf een cursus volgen
Voor wie zelf aan een renovatie of verbouwing begint, is een cursus een waardevolle investering in tijd. De kennis die opgedaan wordt, betaalt zich terug in betere keuzes, lagere energiekosten en een gerichter gebruik van de beschikbare premies. Bovendien biedt zo'n cursus de kans om ervaringen uit te wisselen met andere deelnemers die voor gelijkaardige vragen staan.
In de activiteitenkalender zijn cursussen en lezingen over duurzaam wonen terug te vinden via de themacategorieen en op basis van locatie of datum. Of het nu gaat om een avondlezing over warmtepompen, een workshop over isolatiematerialen of een volledige cursus over renovatieplanning: het aanbod is ruim en divers.